Giải địa lí 10 bài 6: Hệ quả chuyển động xung quanh mặt trời của Trái đất

Hướng dẫn giải, soạn bài, làm bài tập, bài thực hành trong bài 6: Hệ quả chuyển động xung quanh mặt trời của Trái đất - trang 22 địa lí 10. Tất cả các kiến thức trong bài học này đều được giải đáp cẩn thận, chi tiết. Chúng ta tham khảo để học tốt địa lí 10 bài 6: Hệ quả chuyển động xung quanh mặt trời của Trái đất nhé.


I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT BÀI HỌC

I. Chuyển động biểu kiến hàng năm của Mặt Trời

  • Chuyển động biểu kiến là chuyển động nhìn thấy nhưng không có thật của Mặt Trời hàng năm diễn ra giữa hai chí tuyến.
  • Nguyên nhân: Do trục Trái Đất nghiêng và không đổi phương khi chuyển động cho ta ảo giác Mặt Trời chuyển động.
  • Hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh lần lượt xuất hiện từ chí tuyến Nam (22/12) lên chí tuyến Bắc (22/6).

II. Các mùa trong năm

  • Mùa là một phần thời gian của năm, nhưng có những đặc điểm riêng về thời tiết và khí hậu.
  • Nguyên nhân: Trục Trái Đất nghiêng với mặt phẳng quĩ đạo và trong suốt năm, trục không đổi phương trong không gian. Do đó có thời kì bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, có thời kì bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời, làm cho thời gian chiếu sáng và sự thu nhận lượng bức xạ mặt trời mỗi bán cầu đều thay đổi trong năm.
  • Có 4 mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông; mùa ở 2 bán cầu hoàn toàn trái ngược nhau.

III. Ngày đêm dài ngắn theo mùa, theo vĩ độ

  • Khi chuyển động, do trục Trái đất nghiêng, nên tùy vị trí của Trái đất trên quỹ đạo mà ngày đêm dài ngắn theo mùa và theo vĩ độ.

II. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI GIỮA BÀI

Câu 1: Dựa vào hình 6.1 và kiến thức đã học, hãy xác định khu vực nào trên Trái Đất....

Dựa vào hình 6.1 và kiến thức đã học, hãy xác định khu vực nào trên Trái Đất cho hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh mỗi năm 2 lần? Nơi nào chỉ một lần? Khu vực nào không có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh?

Trả lời:

Kết hợp với hình 6.1 và kiến thức đã học ta thấy:

  • Khu vực có mặt trời lên thiên đỉnh mỗi năm hai lần đó chính là khu vực nội chí tuyến (giữa hai chí tuyến Bắc và Nam).
  • Khu vực có mặt trời lên thiên đỉnh một lần đó chính là khu vực hai chí tuyến.
    • Ở chí tuyến Bắc mặt trời lên thiên đỉnh ngày 22/6
    • Ở chí tuyến Nam mặt trời lên thiên đỉnh ngày 22/12.
  • Khu vực không có mặt trời lên thiên đỉnh đó chính là khu vực ngoại chí tyến.

III. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI CUỐI BÀI

Câu 1: Hãy giải thích câu tục ngữ Việt Nam:

“Đêm tháng năm, chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười, chưa cười đã tối”.

Trả lời:

Như chúng ta đã biết, Trái đất tự quay quanh trục và chuyển động xung quanh mặt trời nên sinh ra hiện tượng ngày đêm chênh lệch giữa hai nửa bán cầu và các mùa. Do đó mới diễn ra hiện tượng tháng 5 ngày dài đêm ngắn, tháng 10 ngày ngắn đêm dài. Cụ thể:

  • Vào ngày 22/6, tia bức xạ mặt trời chiếu vuông góc với tiếp tuyến bề mặt trái đát tại chí tuyến Bắc (23°27’B) nên thời gian chiếu sáng ở nửa cầu Bắc (Việt Nam) dài. Càng về phía Cực Bắc ngày càng dài, nên hiện tượng ngày dài, đêm ngắn.
  • Vào ngày 22/12, Mặt trời chuyển động biểu kiến về chí tuyến Nam và vuông góc tại bề mặt đất tại tiếp tuyến 23°27’N (Chí tuyến Nam) thì ở Việt Nam hiện tượng đêm dài ngày ngắn do đó có câu “Ngày tháng Mười chưa cười đã tối”.

Câu 2: Sự thay đổi của các mùa có tác động như thế nào đến cảnh quan thiên nhiên,....

Sự thay đổi của các mùa có tác động như thế nào đến cảnh quan thiên nhiên, hoạt động sản xuất và đời sống con người?

Trả lời:

Sự thay đổi của các mùa đã có những tác động đến cảnh quan thiên nhiên, hoạt động sản xuất và đời sống con người. Cụ thể như sau:

  • Tác động đến thiên nhiên: Làm cho cảnh quan thiên nhiên cũng thay đổi theo mùa, mỗi mùa thiên nhiên mang một màu sắc riêng đặc trưng (mùa thu khí trời mát mẻ, cây cối ngả vàng; mùa đông lạnh giá cây cối trơ trụi; mùa xuân ấm áp cây đâm chồi nảy lộc; mùa hạ ánh nắng dồi dào cây cối xanh tươi…)
  • Tác động đến sản xuất: Sự thay đổi các mùa cũng khiến cho hoạt động sản xuất đặc biệt là nông nghiệp cũng có tính mùa vụ. Mỗi mùa một loại cây trồng phù hợp với đặc tính khí hậu của mùa đó.
  • Tác động đến đời sống con người: Do khí hậu thay đổi nên kéo theo việc con người cũng thay đổi trong sinh hoạt như ăn, mặc, ở…để thích nghi với điều kiện thời tiết từng mùa.

Câu 3: Giả sử Trái Đất không tự quay quanh trục mà chỉ chuyển động quanh....

Giả sử Trái Đất không tự quay quanh trục mà chỉ chuyển động quanh Mặt Trời thì ở Trái Đất có ngày, đêm không? Nếu có thì thời gian ban ngày và ban đêm là bao nhiêu? Khi đó, ở bề mặt Trái Đất có sự sống không? Tại sao?

Trả lời:

  • Giả sử Trái Đất không tự quay quanh trục mà chỉ chuyển động quanh Mặt Trời thì ở Trái Đất vẫn có hiện tượng ngày và đêm. Tuy nhiên, thời gian ngày và đêm lúc đó kéo dài trong một ngày mà độ dài ngày đêm lúc đó sẽ bằng  1 năm (6 tháng ngày và 6 tháng đêm).
  • Với thời gian như vậy Trái Đất chắc chắn sẽ không thể tồn tại sự sống bởi vì: Phần ban ngày sẽ rất nóng vì bị Mặt trời đốt nóng liên tục trong vòng nửa năm, phần ban đêm sẽ rất lạnh vì trong nửa năm không được mặt trời chiếu đến nên mất nhiệt lớn.

Giải môn Địa lí lớp 10

@2018 ban quyền thuộc về soanvan.net